As­ta­na sü­re­ci iki açı­dan önem­liy­di. 
Bi­rin­ci­si, uy­gu­la­na­bi­lir bir ateş­kes sü­re­ci ve gü­ven­li böl­ge­yi an­dı­ran alan­la­rın nis­pe­ten hatta büyük oran­da oluş­ma­sı­nın önü açıl­ma­sı; di­ğe­ri ise ABD’nin denk­lem dı­şın­da bı­ra­kı­la­rak, Tür­ki­ye’nin Rusya ile daha önem­li­si İran’la ortak bir çiz­gi­de bu­luş­ma­sı­nın önü­nün açıl­ma­sı. 
Ancak ABD, bu çiz­gi­nin Su­ri­ye’de iş­le­ri yo­lu­na ko­ya­bi­le­ce­ği ih­ti­ma­li art­tık­ça ag­re­sif­leş­ti ve sü­rek­li boz­gun­cu­luk çı­kar­dı, çı­kar­ma­ya da devam et­mek­te­dir.
Dün­ya­da ve özel­lik­le de coğ­raf­ya­mız­da ABD’nin yü­rüt­tü­ğü kü­re­sel bas­kı­cı po­li­ti­ka­la­ra karşı daha ta­viz­siz bir ke­net­len­me ve karşı koyma ger­çek­leş­me­di­ği sü­re­ce böl­ge­nin hu­zu­ra ka­vuş­ma­sı imkan da­hi­lin­de ol­ma­ya­cak­tır.
Bunun yolu da ön­ce­lik­le Or­ta­do­ğu’daki ül­ke­le­rin, onur­lu bir Anti Ame­ri­kan­cı po­li­tik çizgi oluş­tur­ma­la­rı ve ABD’nin böl­ge­de her­han­gi bir ül­ke­yi ka­rış­tır­ma veya mü­da­ha­le etme eği­li­mi­ni en erken şe­kil­de ve hep bir­lik­te en­gel­le­me ref­lek­si gös­te­recek bir yapı oluş­tur­ma­la­rı­dır.
Bu ba­kım­dan AS­TA­NA sü­re­ci­ni canlı tut­mak ol­duk­ça önem arz eder.
ABD, böl­ge­de­ki he­def­le­ri­ne ulaş­mak için çe­şit­li ar­gü­man­lar kul­lan­mak­ta­dır. Bu ar­gü­man­la­rın sa­de­ce terör ör­güt­le­ri ol­du­ğu­nu söy­le­mek eksik ka­la­cak­tır. Çoğu kez esas ar­gü­man­la­rı, ül­ke­ler­dir.
Or­ta­do­ğu’da kimin ni­ye­ti­nin ne ol­du­ğu Su­ri­ye sa­va­şıy­la daha da net­leş­ti ve ABD’nin böl­ge­de so­ru­nun ana kay­na­ğı ol­du­ğu gün gibi or­ta­ya çıktı. 
Bu ba­kım­dan, Su­ri­ye sa­va­şı­na mü­da­hil olmuş tüm ül­ke­le­rin ve bölge ül­ke­le­ri­nin temel po­li­tik çiz­gi­si­nin, ABD’nin uzak tu­tul­ma­sı ol­ma­sı ge­rek­ti­ği ger­çe­ği be­lir­miş­tir.
Tür­ki­ye’nin ABD po­li­ti­ka­la­rı­nı et­ki­siz­leş­tir­me yö­nün­de önem­li adım­lar at­tı­ğı­nı inkar etmek müm­kün de­ğil­dir. As­ta­na sü­re­ci ve Rusya ile nor­mal­leş­me­ye gi­dil­me­si bu açı­dan önem­li adım­lar­dı. Uma­rız bu adım, önü­müz­de­ki gün­ler­de İran'a ya­pıl­ma­sı dü­şü­nü­len zi­ya­ret­ler­le daha da pe­ki­şir.
Irak sı­nı­rın­da et­ki­li alan­lar ka­zan­ma ve kimi böl­ge­ler­de üs kurma ara­yı­şı ba­şa­rı­sız olan ABD’nin, Su­ri­ye’ye ikin­ci kez sal­dır­ma teh­di­di, he­def­le­ri­ne ula­şa­ma­ma­sı­nın ge­tir­di­ği ag­re­sif­lik­ten kay­nak­lan­mak­ta­dır. 
Ancak, ABD’nin Su­ri­ye’de sı­kış­tık­ça ve Su­ri­ye’den ko­vul­ma­ya ça­lı­şıl­dık­ça daha da ag­re­sif­le­şe­ce­ği ve Su­ri­ye’de, özel­lik­le Irak sı­nı­rın­da et­ki­li ola­ca­ğı alan ka­zan­ma niyet ve gi­ri­şim­le­rin­den vaz­geç­me­ye­ce­ği de iyi bi­lin­me­li­dir.
Katar kri­zi­nin de bu bağ­lam­da ol­duk­ça iyi he­sap­lan­mış plan­lı bir hamle ol­du­ğu göze çarp­mak­ta­dır. Katar krizi, Sa­de­ce Su­ri­ye ile değil; bölge ile de ya­kın­dan il­gi­li, çok amaç­lı, böl­ge­sel et­ki­le­ri he­sap­la­na­rak atıl­mış bir adım ol­muş­tur. 
Ne­ti­ce­de böl­ge­de tüm bu olup bi­ten­le­rin ana ama­cı­nın İsrail’in se­la­me­ti ol­du­ğu unu­tul­ma­ma­lı­dır.
Tür­ki­ye’nin, Katar Kri­zi­ni İran’la or­tak­la­şa gö­ğüs­le­me­si olum­lu bir po­li­ti­ka ol­muş­tur ama asıl önem­li olan bu ve­si­ley­le Katar’ın, Suudi’nin ba­şı­nı çek­ti­ği bu kirli it­ti­fa­ka bir daha geri dönme ih­ti­ma­li­ni or­ta­dan kal­dır­ma­ya yö­ne­lik po­li­ti­ka­lar üre­te­bil­mek­tir. Bunun yolu da, ABD’nin oya­la­yı­cı söy­lem­le­ri­ne değer ver­me­mek ve ABD kar­şı­tı safta daha etkin ve şef­faf rol oy­na­mak­tan geç­mek­te­dir.
İkti­da­ra yakın ol­du­ğu­nu söy­le­yen kimi ke­sim­le­rin, sü­rek­li ola­rak Suudi ek­se­nin­den kop­ma­yı dün­ya­nın sonu gibi gös­ter­me eği­li­mi, Tür­ki­ye’nin di­re­niş ek­se­ni­ne ya­naş­ma­sı­nın önün­de engel teş­kil et­mek­te­dir. Buna rağ­men Tür­ki­ye, son ay­lar­da, özel­lik­le de ABD’nin PYD’den vaz­geç­me­ye­ce­ği­nin net­leş­me­si­nin ar­dın­dan, es­ki­ye oran­la daha ken­di­ne özgü bir çiz­gi­ye gel­miş gibi. ABD’ye rağ­men Tür­ki­ye’nin Afrin’e yö­ne­lik ha­re­kat ha­zır­lık­la­rı da bu pen­ce­re­den oku­na­bi­lecek bir ge­liş­me.
Musul’un kur­ta­rıl­ma­sı ve Bağ­da­di’nin öl­dü­rül­me­siy­le IŞİD’den böl­ge­yi te­miz­le­me sü­re­ci, Rakka ile sona yak­la­şa­cak gibi. 
Bun­dan son­ra­sı önem­li soru işa­ret­le­ri ve daha hızlı dö­nem­sel de­ği­şik­lik­le­re gebe gibi. Özel­lik­le Rakka son­ra­sı dönem/IŞİD son­ra­sı dönem yeni ge­liş­me­le­re gebe. Rakka ha­re­ka­tı­nın ol­gun­laş­tı­ğı bu yeni dö­nem­de ve son­ra­sın­da önem­li bazı so­ru­lar şun­lar ola­cak.
Böl­ge­de, so­ru­nun esas kay­na­ğı olan ABD' yi et­ki­siz­leş­ti­recek güçlü bir it­ti­fak ku­ru­la­bi­lecek ve Tür­ki­ye, böyle bir it­ti­fa­kın için­de olma ira­de­si­ni gös­te­re­bi­lecek mi? 
ABD-PYD iliş­ki­le­ri hangi bo­yut­la­ra ev­ri­lecek? PYD de ABD de Rakka’nın son iş­bir­li­ği ol­du­ğu yö­nün­de açık­la­ma­la­rı mev­cut. Ancak PYD, Rakka’da dur­ma­ya­ca­ğı ve Ro­ja­va’ya çe­ki­le­ce­ği bir dev­let/yapı ku­ra­ca­ğı­nı söy­le­mek­te. Bunun ABD ta­ra­fın­dan des­tek­le­ne­ce­ği muh­te­mel. Bu du­rum­da Tür­ki­ye-ABD iliş­ki­le­ri nasıl et­ki­le­necek, Tür­ki­ye’nin PYD’ye karşı Su­ri­ye’de ala­ca­ğı yeni po­zis­yon­lar nasıl ola­cak? ABD’nin sal­dı­rı­la­rı­na maruz kalan Su­ri­ye’nin, PYD ‘nin ABD ile iliş­ki­le­rin­den nasıl et­ki­le­ne­ce­ği de önem­li so­ru­lar­dan.
Yine, Güney Kür­dis­tan re­fe­ran­du­mu­nu bir kart ola­rak kul­lan­mak is­te­yen ABD’nin bu ko­nu­da ata­ca­ğı adım­lar ve Tür­ki­ye ve İran’ın, bu aşa­ma­da za­rar­lı olan bu gi­ri­şim kar­şı­sın­da­ki tu­tum­la­rı nasıl ola­cak gibi so­ru­lar…
Bu so­ru­la­rın önem­li bir kısmı Rakka son­ra­sı daha da net­le­şecek gibi.

Avatar
Adınız
Yorum Gönder
Kalan Karakter:
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.

banner8

banner6