Öne Çıkanlar mersin engelliler ilk yarı Cumhurbaşkanlığı Politika Kurulları atamaları suruç ovası

AK Parti bu zaferi nasıl elde etti?

Peki AK Parti, 5 ayda 162 bin 250 kişinin daha oyunu almayı nasıl başardı? Şanlıurfa’da en yakın rakipler olan AK Parti ve HDP arasında nasıl bir oy kayması yaşandı? 7 Haziran’da AK Parti’ye tepkili olan ilçeler, köyler, aşiretler ve küskünler nasıl geri kazanıldı? Nureddin Nebati’nin gidip Faruk Çelik’in gelmesi neyi değiştirdi?.   

 

MUSTAFA ARISÜT/RAKAMLARLA TÜRKİYE VE ŞANLIURFA SEÇİM ANALİZİ -II-

 

AK PARTİ URFA’DA 8 BEKLİYORDU

Türkiye Büyük Millet Meclisi’nde (TBMM) Şanlıurfa’yı temsil edecek vekiller resmi olmayan sonuçlara göre AK Parti’den Faruk Çelik, M. Kasım Gülpınar, Halil Özcan, Ahmet Eşref Fakıbaba, Mehmet Ali Cevheri, Mehmet Akyürek, İbrahim Halil Yıldız, Mahmut Kaçar, KemallettinYılmaztekin; HDP’den ise Osman Baydemir, Dilek Öcalan ve İbrahim Ayhan oldu. Ülke genelinde olduğu gibi Şanlıurfa’da da AK Parti bir şok yaşadı. Çünkü AK Parti’nin 7 olanvekil sayısının 8’e yükseleceği, HDP’nin 5 olan vekil sayısının ise 4’e düşeceği tahmin ediliyordu. AK Parti’ye olan ilginin birden artması sonucu, HDP’nin 5 vekil sayısını 3’e düşürmeyi başaran AK Parti 9 vekilini Meclis’e götürmeyi başardı.

 

BAŞARININ SIRRI DAVUTOĞLU’NUN VİTRİNE ÇIKMASIYDI

Türkiye genelinde olduğu gibi Şanlıurfa’da da seçimin galibi AK Parti oldu. Hatta yaklaşık yüzde 14’lük bir puanla ülke ortalamasının da üzerine çıktı. Dün bu yazı dizisinin birinci bölümünde de değindiğimiz gibi gelinen şartlar AK Parti’yi alternatifsiz kılıp, bu seçimde de tek başına iktidar sahibi olmasına neden oldu. Başlıca etkenlerden birisi, daha fazla kutuplaştırıcı dil kullanan Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ve eşi Emine Erdoğan’dan çok, seçmenin karşısına, daha kucaklayıcı bir dil kullanan Ahmet Davutoğlu ile kendisi gibi mütevazi eşi Sare Davutoğlu’nun çıkmasıydı. Diğer önemli etken de, ekonomik refah düzeyini arttıracak şekilde başta gençlere, işsizlere ve kadınlara yönelik paketlerin açıklanmasıydı. Bu ve benzeri etkenlere, 5 aydır ülkede Hükümetsiz kalınmasına rağmen muhalefet partilerinin hala çözümsüzlüğü dayatması da eklenince, AK Parti’nin başarısı kaçınılmaz oldu.

 

AK PARTİ’Yİ URFA’DA BAŞARIYA GÖTÜREN DÖRT FAKTÖR

Bu gelişmelerin yansıması Şanlıurfa’da da etkisini gösterdi. Ayrıca Şanlıurfa’ya özgü öne çıkan bazı faktörler de oldu. Ve bu faktörler AK Parti’nin Şanlıurfa’daki başarısını en üst düzeye çıkardı. AK Parti’yi Şanlıurfa’da yüzde 63’ün de üzerine çıkaran başlıca 4 faktör; Faruk Çelik, küskünlerin geri kazanılması, ilçe ve aşiretlere aday dağılımının iyi olması, ihmal edilen kırsal alanlara hizmet götürülmesi. Ayrıntılarına gelince…

 

FARUK ÇELİK FAKTÖRÜ

7 Haziran’da HDP’deki güçlü rakibi Osman Baydemir’in karşısına takım kaptanı bulmakta zorluk çeken AK Parti; İstanbul’da yaşayan, Urfa’yı hiç bilmeyen ve gelmek istemeyen Nureddin Nebati’yi Şanlıurfa’nın birinci sıra adayı olarak gösterdi. Nebati, parti teşkilatıyla uyumlu çalışamadığı gibi Baydemir karşısında da hem kendi varlığını hem de AK Parti’nin varlığını pek hissettiremedi. Ancak 3 dönem kotası kaldırılan AK Parti’lilerden birisi olan Faruk Çelik’in Şanlıurfa’dan aday gösterildiği andan itibaren AK Parti, Şanlıurfa’da rüzgarı arkasına aldı. Çelik’in de Urfa yerine Bursa’dan aday gösterilmek istendiği dilden dile yayılsa da, usta siyasetçi anne ve babasının yanında olmak istediği için Bursa’dan aday gösterilmek istendiğini açıkladı. Dolayısıyla Urfalı’lılar bu konuda kendisine karşı hiçbir kırgınlık yaşamadı. Çelik, beraberinde getirdiği danışmanlarıyla birlikte rakiplerinden çok önce çalışmaya başladı. Önce teşkilatı toparladı. Sonra muhtarlarla toplantı yaparak eksikleri tespit edip, belediyelere yönelik bir çalışma planı yaptı.

 

KÜSKÜNLERİ KAZANMA FAKTÖRÜ

Faruk Çelik’in bir sonraki adımı, AK Parti’ye küsüp başka partilere geçenleri ve bağımsız aday olanları geri kazanmak oldu. AK Parti’den aday gösterilmediği için bağımsız aday olan İbrahim Tatlıses, ardından İbrahim Toru AK Parti lehine adaylıktan çekildiklerini açıkladı. Daha sonraki adımlar ise diğer siyasilerin partiye kazandırılması oldu. Sedat Bucak, Ahmet Ersin Bucak, Fatih Bucak ve Ahmet Kırvar ziyaret edilerek destekleri istendi. Fatih Bucak, AK Parti’ye katıldığını açıklayıp bir de Siverek’te seçim bürosu açtı. AK Parti’den ayrıldıktan sonra 2014 yerel seçimlerinde MHP Büyükşehir Belediye Başkanı olan ve Şanlıurfspor Kulübü Başkanlığını yaparken takımı PTT 1. Liğe çıkaran Kemal Saraçoğlu da, Faruk Çelik tarafından ikna edildi. Saadet Partisi’nin Şanlıurfa Büyükşehir Belediye Meclisindeki tek üyesi Yusuf Aktaşoğlu ve önce DYP’li sonra MHP’li olan Mehmet Yalçınkaya da AK Parti’ye geçti. HDP’li eski ve yeni yöneticilerden de yine AK Parti’ye geçip rozet takanlar oldu. Ayrıca uzak-yakın tüm kanaat önderleri, şeyhler, alimler ziyaret edilerek partiye destek vermeleri sağlandı.

 

AŞİRET VE İLÇELERE DAĞILIM FAKTÖRÜ

7 Haziran’da, ilçelere yönelik aday dağılımını çok kötü yapan AK Parti, 12 adaydan 7’sini sadece iki ilçe adayları arasından seçmişti. Parti, 1 Kasım’da çok daha iyi hesaplanmış ve planlanmış bir liste ile çıktı seçmenlerin karşısına. Siverek, 2’nci sıra adayı Mehmet Kasım Gülpınar’a; Viranşehir, 6’ncı sıra adayı Mehmet Akyürek’e; Suruç, 8’inci sıra adayı İbrahim Halil Yıldız’a; Akçakale, 9’uncu sıra adayı KemallettinYılmaztekin’e; Hilvan, 12’nci sıra adayı Mehmet Arkan’a; Bozova, 11’inci sıra adayı Mehmet Fatih Aksoy’a; Birecik, 4’üncü sıra adayı Ahmet Eşref Fakıbaba’ya; Harran ve Eyyübiye, 3’üncü sıra adayı Halil Özcan’a emanet edildi. Kent merkezinde ise yine Fakıbaba, Abdurrahman Nüvit Yetkin, Mehmet Ali Cevheri ile Faruk Çelik çalışma yaptı. İlçe dağılımını daha iyi yapmaya çalışan AK Parti, adayların hangi aşiretten olduğuna, kimlerden ve nasıl oy toplayacağına da dikkat etti. İlçe adaylarının bir ortak özelliği de ekonomik durumlarının çok iyi olmasıydı. Öyle ki bazı adayların neredeyse tek özelliği parasının çok olmasıydı. AK Parti’nin diğer bir hamlesi de, Gaziantep’te yaşayan Urfalı’ların oylarını almaya yönelik o ilin listesinden aday gösterdiği Abdulkadir Yüksel’in aynı zamanda Birecik ve Suruç’taki yakınlarını etkilemesi oldu. Birecik ve Suruç bölgesinden aday gösterilenlere yakınlık duymayanlar, Yüksel için AK Parti’ye çalıştı.

 

KIRSAL ALANLARA HİZMET ATAĞI

7 Haziran’da yapılan genel seçimlerde AK Parti’nin Şanlıurfa’da yaşadığı sıkıntılardan birisi, henüz 1,5 yılını bile doldurmayan merkez ilçe belediyelerinin ve büyükşehir belediyesinin kırsal alana hizmet götürmemesiydi. Özellikle büyükşehir statüsüne geçilmesinden kaynaklanan bu aksaklık, AK Parti’ye sandıkta ağır bir şekilde bedel ödetti. Rantçılara engel olduğu için büyükşehir belediye başkanlığından ayağı kaydırılan Celalettin Güvenç’in sırf Şanlıurfa’ya daha iyi hizmet getirilmesi için gönderildiğinin söylenmesi de dahil, her türlü koz oynandı kırsal kesimlerin oyunu alabilmek için. Ayrıca büyükşehir statüsüne geçilir geçilmez beklentilerini yükselten ancak hala yolları, suları ve elektrikleri dahi olmayan köylere öncelikle bu eksikleri götürüldü. Böylelikle hem AK Parti’ye oy verenlerin kızgınlığı giderildi hem de 7 Haziran’da HDP ve MHP’ye oy verenler geri kazanıldı. 

 

PEKİ ŞANLIURFA’DA NASIL BİR OY KAYMASI YAŞANDI?

AK Parti’nin Şanlıurfa’da en zirve yaptığı seçimlerden birisi geçen yıl yapılan 30 Mart yerel seçimleriydi. 483 bin 221 kişinin oyunu almayı başaran AK Parti, il genelinde yüzde 61,7 oranında bir yükseliş yakalamıştı. En yakın rakibi HDP de oyunu kendi içerisinde neredeyse ikiye katlamış, yüzde 30,5 oranında 239 bin 154 oy almıştı. Ancak bu oran yine de AK Parti’nin aldığı oyun yarısı kadar bile değildi. 2011 ve 2014 seçimlerinde AK Parti’den yana esen rüzgar 2015’de yapılan 7 Haziran genel seçimlerinde artık HDP’den yana esiyordu. 2011’de aldığı 182 bin 915 oyu Baydemir’in de etkisiyle 2014 yerel seçimlerinde 239 bin 154 oya çıkaran HDP, 7 Haziran’da Şanlıurfa’da kendi rekorunu kırıyor ve yüzde 38,49 bandında 293 bin 841 kişinin oyunu almayı başarıyordu. AK Parti ise 7 Haziran’da 356 bin 537 kişinin oyunu alarak, yüzde 46,71 oranına geriliyordu. Şuan AK Parti’nin yaşadığı sevinç şokunu o dönem HDP yaşıyor ve tam 5 vekilini Meclis’e taşıyordu. Ama bu sevinç sadece 5 ay sürdü. Alınan erken seçim kararının ardından yapılan 1 Kasım seçimlerinde; yüzde 28,46’ya gerileyen HDP, 228 bin 715 oyla 2 vekilini AK Parti’ye kaptırıp geriye kalan 3 vekille Meclis’e gidebildi. AK Parti, 1 Kasım’da, 7 Haziran’da aldığı 356 bin 537 rakamının çok üzerine çıkarak, 518 bin 787 kişinin oyuyla yüzde 64,55 bandına dayanıyordu. Böylelikle AK Parti 9 vekil Meclis’e götürmeyi başarırken, HDP ise sadece 3 vekil götürebiliyordu.

YARIN:

·         İLÇELERDEKİ OY KAYMASI

 

·         MUHALEFETİN DURUMU

Anahtar Kelimeler:
1
Avatar
Adınız
Yorum Gönder
Kalan Karakter:
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.