Türkiye İsrafı Önleme Vakfı (TİSVA), son dönemde yaygınlaşan 'serpme kahvaltı' kültürü nedeniyle yıllık 100 milyar liralık israf yaşandığını açıkladı.
Aynı haberde, Türkiye'de yılda 214 milyar liralık gıda israfı yapıldığından bahsediliyor.

Yiyecekler tabaklarda kalıyor. Türkiye'de yılda 12 milyon ton gıda çöpe gidiyor. Serpme kahvaltı ve açık büfe kültürünün de artmasıyla ne yazık ki israfın boyutu arttıyor.

Aslında gıda atığı ve kaybı üretimden, son tüketiciye uzanan tedarik zincirinin her bir noktasında meydana gelebilir, gıda güvenliğini için bir tehdittir ve doğal kaynaklarımızı tüketir.

Gıda Kaybı nedir? Gıda Atığı nedir?

Üretilen gıdanın üçte biri kayba uğruyor ya da atılıyor bu 1.3 milyar ton yenebilir gıdanın çöp olması demek. Gıda kaybı ya da atığı tedarik zincirinin her noktasında meydana gelebilir. Üretim, hasat sonrası ya da işleme, taşıma süreçlerinde oluşursa ‘gıda kaybı’; tedarikçi ya da son tüketiciden kaynaklanıyorsa ‘gıda atığı’ diyoruz. Gelişmekte olan ülkelerde gıdanın %40‘ı hasat ve işleme sürecinde, gelişmiş ülkelerde ise yine %40ı tedarikçi ve tüketici süreçlerinde kayba uğruyor. Tedarikçiler müşteri satın almaz kaygısıyla şekli, rengi, ağırlığı standarda uymayan gıdaları almayı reddedebilir; tüketici ise yiyeceğinden fazla miktarda satın almış olabilir ya da iyi muhazafa edemediğinden bozulanları atmak zorunda kalabilir

Gıda kayıplarına ürün bazında baktığımızda her yıl üretilen meyve ve sebzenin %45‘i, balık ve su ürünlerinin %35‘i, tahılların %30‘u, kurubaklagillerin %20si, süt ve süt ürünlerinin %20si ve etin 20sini yemeden çöpe atıyoruz. Eğer bu kaybolan gıdanın dörtte birini kurtarabilirsek 870 milyon aç insanı besleyebiliriz.

Gıda Atığının Maliyeti

Gıda atığının açlık ve gıda güvenliği üzerinde ciddi önemi olduğunu gördük peki ya bu gıdalar üretilirken harcanan doğal kaynaklarımız?

Yaklaşık 1.4 milyar hektar alan, dünyadaki ekilebilir arazinin %30‘u, yani Çin’den büyük bir alan düşünün, hiç tüketilmeyen gıdalarının üretimi için kullanılıyor. Dahası, gıda kaybı ve atığı bir ülke olsaydı, sera gazı emisyonu salınımında Amerika ve Çin’den sonra en yüksek emisyon oranına sahip üçüncü ülke olurdu. Peki bu gıdaları üretmek için harcanan su? 250 trilyon ton su yaklaşık 870 milyon aç insana ulaşamayacak gıdayı üretmek için kullanılıyor. Gıdayı kullanma ve dağıtım aşaması daha iyi yönetilebilirse, 2050’ye kadar sera gazı salınımının %14ü önlenebilir.

Gıda kaybının ve atığının ekonomik maliyeti, 1 trilyon USD, çevre maliyeti yaklaşık 700 milyar USD ve sosyal maliyeti yaklaşık 900 milyar USD.

Gıda Atığını Nasıl Daha Aza İndirgeyebiliriz?

Akılcı alışveriş yapın!

Biliyoruz ki tüm bu gıda atığı çıkmazının sorumlusu tüketici değil, fakat bizim de kaynaklarımızı, bütçemizi korumak için yapabileceğimiz şeyler var. İşte size hem sağlıklı kiloda kalmanıza yardımcı olacak hem gıda atığı miktarınızı düşürecek birkaç öneri.

Daha küçük porsiyon sipariş edin.

Açık büfelerde yiyebileceğinizden fazlasını tabağınıza almayın.

Haftalık yemek listesi hazırlayın. Yemekler için kullanacağınız malzemelere uygun çeşitte ve miktarda alışveriş yapın.

Akılcı alışveriş yapın. Alışverişe çıkmadan önce buzdolabınızı kontrol edin, eksikleri liste yapın. Alışverişteyken, ihtiyacınız olanın fazlasını almayın, listenin dışına çıkmayın.

Alışverişe yürüyerek gidin. Hem günlük fiziksek altivite önerisinin bir kısmını karşılarsınız, hem taşıyamayacağınızdan fazla gıda alamazsınız, hem de yerel dükkanlara bir şans tanımış olursunuz.

Daha sık sebze ve meyve alışverişine çıkın. Bu gibi taze ürünlerinizin muhafazı daha güç olur, hem lezzetinden daha fazla yararlanırsınız, hem gıda atığını önlersiniz.

Çirkin sebze ve meyveleri de sevin. Sadece daha estetik olmadığı için çöpe gitmelerine razı olmayın.

Etiketler üzerindeki son tüketim tarihlerine dikkat edin, besinlerinizi o tarihlere uygun tüketin.

Buzdolabınızın doğru sıcaklığa ayarlı olduğundan emin olun. 1-5 santigrat derece doğru sıcaklık aralığıdır.

Buzdolabınızda ilk giren ilk çıkar ilkesine uyun.

Akşamdan kalan yiyeceklerinizi sevin. Ağzı kapalı bir şekilde buzdolabınızda muhafaza edin, önce onları tüketin.

Dondurucunuzu daha sık kulllanın. O an yiyemeyeceğiniz yiyecekleri donduruca uzun süre taze tutabilirsiniz, tabi unutmamak kaydıyla

Ve, paylaşın!

Avatar
Adınız
Yorum Gönder
Kalan Karakter:
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.

banner8

banner6