Öne Çıkanlar halliliye 1 vatan MİLLET ipekyol

Nusaybin’deki ilk üniversite değil, akademi

ŞANLIURFA - Nusaybin Kaymakamı Ercan Kayabaşı dün sosyal medya hesabından “Dünyanın ilk üniversitesi Nusaybin’de” ifadelerinin yer aldığı bir paylaşımda bulundu. Araştırmacı ve tarihçi Abdulhamid Çelik, Kayabaşı’nın vurguladığı yerin Urfa Akademisi’nden esinlenerek M.S. 3. yüzyılın ortalarında kurulan Nusaybin (Nisibin) Akademisi olduğunu açıkladı. Çelik, “İlk üniversite değil” dedi.

Çelik, Urfa Akademisi’nin tarihinin Nusaybin’dekinden daha eski olduğuna dikkati çekti. Urfa Akademisi’nin kuruluşunun 9. Abgar dönemine rastladığını anlatan Çelik, M.S. 160’lı yıllarda Daysan’ın oğlu Bar Daysan ve Mezopotamyalı Tityanus öğretileriyle Urfa okullarının açıldığını kaydetti. Çelik, bu okulların M.S. 2. yüzyıl sonlarına doğru akademiye dönüştüğünü ifade etti.

Araştırmacı Çelik, Nusaybin okullarınınsa Bar Daysan ve Tityanus’un yazıtlarıyla hayat bulduğunu söyledi. Çelik, Nusaybin okullarının Antakya Akademisi kurucularından Mor Ya'qub tarafından M.S. 330 veya 340 yıllarında akademiye dönüştürüldüğü bilgisini verdi.

Mor Ya'qub öldükten sonra öğrencisi Mor Afrem’in ders vermesiyle akademinin varlığını sürdürdüğünü anlatan Çelik, Pers kralı Şapur'un 363 yılında Nusaybin kentini ele geçirmesiyle akademinin varlığını sürdüremediğini kaydetti.

Kentin istila edilmesiyle Nusaybinli kimi bilginlerin ve öğrencilerin öldüğünü aktaran Çelik, sözlerini şöyle sürdürdü:

“Bunların bir kısmı da Urfa’ya kaçtı. Nusaybin Akademisi yönetici Mor Efrem de Urfa’ya sığındı. Mor Efrem, Urfa’da akademi değil, yeni bir okul açtı. 10 yıl sonra da 373 yılında öldü. Bu okul varlığını sürdürdü. En son Qiyore ve sonrasında Narsay devam ettirdi. İmparator Zenon, Urfa’daki bu okulu Nasturiliğin yayılmasına sebep olduğu gerekçesiyle 489 yılında kapattı. Narsay ve beraberindeki bilginler tekrar Nusaybin’e gelerek, Nusaybin Akademisini 489 yılında yeniden kurdu. Nusaybin Akademisini gerçek tarihi Nasturiliğin gelişip yayılması olan Narsay dönemidir.”

Abdulhamid Çelik, Antakya Akademisi’ninse M.Ö. 4. yüzyılda da kurulduğunu kaydetti. Antakya Akademisi’nin Platon Akademisi sonrası kurulduğu bilgisini veren Çelik, Antakya Akademisi’ni milattan önce Asuri/Süryaniler tarafından kurulduğunu anlattı. Çelik, milattan sonraysa Hristiyanlık yayıldığından bu okulların karakter değiştirdiğine dikkati çekti.

Antakya’nın kozmopolit bir kent olduğuna vurgu yapan Çelik, “Asuri/Süryaniler, İbraniler ve Helenler yaşardı. Bizans egemenliğinden sonra Helen dil kültürü yaşamın her alanına egemendi. Ağırlıklı Helen isimleri kullanılırdı. Antakya Akademi eğitmeni olan Nusaybinli Mor Ya'qub 330 veya 340’lı yıllarda Antakya’dan Nusaybin’e gelerek, Nusaybin okullarına akademiye dönüştürdü” diye konuştu.


BİHA




Avatar
Adınız
Yorum Gönder
Kalan Karakter:
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.