YENİ DOĞAN ÇOCUKLARA İSİM KOYMAK

Müslüm ABACIOĞLU
Müslüm ABACIOĞLU

Muhterem Kardeşlerim…

Çocuğa, doğunca veya doğumu müteakip yedinci günü adı konur. Doğduktan sonra hemen ölen çocuğa da ad konur. Yıkanır, cenaze namazı kılınır. Ölü doğan çocuklara isim vermek gerekmez. Fakat isim vererek defnetmek iyi olur.

İSMİ KOYACAK KİMSE

Çocuğun ismini ilim ehli, salih bir zata koydurmalıdır! Eshab-ı Kiram, çocuklarına isimlerini Peygamber Efendimize verdirmeyi tercih etmişlerdir. Çocuğa ad koyarken, çocuğun babası, dedesi veya en yaşlı, ilmi en çok olan, çocuğu kucağına alır, abdestli olarak kıbleye döner ve ayakta sağ kulağına ezan, sol kulağına ikamet okur. İsmi üç kere tekrar etmek iyi olur. Bu arada çocuğun ağzına bir tatlı sürmek iyi olur.

Peygamber Efendimiz, Hazreti Hasan doğunca, kulağına ezan okumuştur. Ezan okuyacak kimse, çocuğu yastık gibi yumuşak bir şey üstüne koyarak kucağına alır. Çocuğu biri kucağına alıp, ezanı bir başkası da okuyabilir.

Bir Hadis-i Şerifte de buyuruldu ki:

“Yeni doğan çocuğun sağ kulağına ezan, sol kulağına da ikamet okunursa, ‘Ümmü sıbyan’ hastalığından korunmuş olur.” [Beyheki]

Çocuğa isim koyduktan sonra, salih bir evlat olması ve dine hizmet etmesi için, dua etmelidir.

Peygamber Efendimiz, “Ya Rabbi, bu çocuğu hayırlı ve salihlerden eyle ve onu güzel bir şekilde yetişmesini sağla” diye dua etmiştir.

Ebu Musel Eşari hazretleri, “Çocuğumu doğduğu gün Resulullah’a götürdüm, adını İbrahim verdi” dedi. Amr bin Şuayb’ın dedesi ise, “Resulullah, yeni doğan çocuğa yedinci günü isim verilmesini ve akika kesilmesini emretti” dedi. [Tirmizi]

Buhari’de “Eğer akika kesilmeyecekse, çocuk doğduğu vakit isim konur ve ağzına tatlı bulaştırılır” deniyor.

İSİM SAHİPLERİNE ŞEFAAT

Her Peygamber, kendi isminden olanlara, her Âlim ve evliya da, kendi isminden olanlara şefaat edecektir. Güzel ismin bu yönden de önemi vardır.

Hadis-i Şeriflerde buyuruldu ki:

“Allah indinde en güzel olan isimler, Abdullah, Abdurrahman’dır.” [Müslim]

“Üç oğlu olup da, birine adımı vermeyen, cahillik etmiş olur.” [Taberani]

“Allahü Teâlâ buyurur ki: İsmi, Ahmed, Muhammed, Mahmud gibi Habibimin isminden olan mümine azap etmekten haya ederim.” [R. Nasıhin]

“Bir evde bir, iki veya üç Muhammed olmasının zararı olmaz.” [İbni Sâd]

“Oğlunun adını Muhammed koyan, çocuğu ile Cennetlik olur.” [A. Rufai]

“Muhammed isimli çocuğa her yerde ikram edin, onu aşağılamayın.” [Hatib]

“Muhammed isimli kimseyi hakir görmeyin, onu mahrum etmeyin! Onun bulunduğu bir evde, bir yerde bereket vardır.” [Deylemi]

İbni Abbas hazretleri, “Kıyamette, “adı Muhammed olan müminler gelsin” denilir, hepsi Cennete götürülür” buyurmaktadır.

Ecdadımız, saygıda kusur olmasın diye Muhammed ismini “Mehmed” şeklinde kullanmıştır. Peygamber Efendimizin mübarek isimlerinden birini de koymak çok iyi olur. [Bu isimler, Peygamber Efendimiz maddesinde var.] Eshab-ı Kiramın isimleri de çok kıymetlidir. Ecdadımızın koyduğu isimler de önemlidir.

Hazreti Talha, on çocuğunun her birine bir Peygamber ismi koymuştu. Hazreti Zübeyr’in de on çocuğu vardı. O da hepsine şehit ismi vermişti. Hazreti Talha, Hazreti Zübeyr’e, “Neden çocuklarına Peygamber ismi değil de, şehit ismi verdin?” dedi. O da, “Çocuklarım Peygamber olamayacağına göre, şehit olmalarını arzu ettiğim için” dedi.

KÖTÜ İSİMLER

Memiş, Sanem, Efrayim, Ökkeş isimleri caiz değildir. Ahmede Hamo, Mehmede Memo, İbrahim'e İbo veya İboş demek caiz olmadığına göre, Abdullah Öcalana Apo, İbrahim Tatlısese İbo demek caiz mi diye düşünülebilir. Caizdir; çünkü meşhur ismi söylemek adını değiştirmek olmaz. Bunun gibi, birinin ismi Fatma iken herkes Fatoş olarak biliyorsa, ona Fatoş demek küfür olmaz. Benzerleri de böyledir.

Kezban, Farisi Kedbanudan gelmiştir. Ev kadını veya vekilharç kadın demektir. Vekilharç ise, bir sarayın, alışveriş işlerini yapan kimse demektir. Her ne kadar Arabide yalancı manasına gelirse de, Farsçadan geldiği için değiştirilmesi gerekmez.

Kâfir ismi koymaktan da kaçınmalıdır!

İmam-ı Rabbani hazretleri buyuruyor ki:

Bir Müslüman’ın, bir kâfir ismini almaktan, korkunç aslanlardan kaçmaktan daha çok kaçması gerekir. Bu isimler ve onların sahipleri, Allahü Teâlâ’nın düşmanlarıdır.

Hadis-i Şerifte, “Kötü zan altında kalınacak yerlerden kaçınız” buyuruldu. Dinsizlik alameti olan ve bu zannı uyandıran isimleri koymaktan kaçınmak gerekir.

İsmi kötü olan değiştirmelidir!

Hadis-i Şerifte, “Kötü ismi olan bunu güzel isme çevirsin” buyuruldu. (Berika)

ÖVÜCÜ İSİMLER KOYMAK

İbni Âbidin hazretleri buyurdu ki:

“Çocuğa Ali, Aziz gibi isimleri koymak caiz ise de, bu isimleri söylerken hürmet etmek gerekir.” [Redd-ül Muhtar]

Reşid, Emin gibi övücü isimler koymak caiz ise de koymamak iyi olur. Çünkü böyle isimleri söyleyerek, sahibine hakaret etmek, isme de hakaret olur. (Şir’a)

“Kıyamette günahları, sevaplarından daha çok olan bir kimse, Cehenneme götürülürken, Allahü Teâlâ, Cebrail aleyhisselama buyurur ki:

- Ya Cebrail, buna sor, hayatında hiçbir âlimin sohbetinde bulundu mu?

Hazreti Cebrail, o kimseye sorar. O da, “Ne yazık ki, hiçbir Âlimle bir arada bulunmadım” der.

Allahü Teâlâ tekrar buyurur:

- Ya Cebrail, buna sor ki, hiçbir Âlimi ilminden dolayı sevdi mi?

Cebrail aleyhisselam, ona sorar. O da, “Hayır, sevdiğim bir Âlim yoktu” der.

Hak Teâlâ buyurur:

- Ya Cebrail, tesadüfen de olsa, bu bir Âlimle yemek yemiş mi?

Cebrail aleyhisselam sorar. O da, “Hayır hiçbir Âlimle bir sofrada bulunmadım” der.

Hak Teâlâ buyurur ki:

- Ya Cebrail, bu kulun ismi, bir Âlimin ismine benziyor mu, bunu da sor!

Cebrail aleyhisselam sorar. O da, “İsmim hiçbir Âlimin ismine benzemez” der.

Hak Teâlâ buyurur ki:

- Bunu Cennete götürün. O, Âlimi seven birini severdi.” [El-Envâr]

Görüldüğü gibi, ismi bir Âlimin ismine benzemek, hatta Âlimi seveni sevmek bile insanın kurtuluşuna sebep olmaktadır. Elbette her şeyden önce mümin olmak şartı vardır. Mümin olmadıktan sonra, güzel ismin ve ibadetin kıymeti olmaz.

Hak Teâlâ cümlemize hayırlı evladlar nasib eylesin, bizlerin de, ümmeti Muhammed’in de çocuklarını salihlerden, salihalardan eylesin. (Amin)

- Gazete İpekyol, Müslüm ABACIOĞLU tarafından kaleme alındı
https://www.gazeteipekyol.com/makale/9295265/muslum-abacioglu/yeni-dogan-cocuklara-isim-koymak