Yemek kültürümüzün en değerliyiyeceklerinden biri olan yoğurt, tarihi hakkında net bir bilgi olmasa da oldukçaeski bir yiyecektir. Yoğurt  ekmeğinyanına katık olarak, yada kahvaltı sofralarında tek başına yenilen bir yiyecek olmaklabirlikte birçok çorbada fond ya da yemeklerde temel madde olarak dakullanılmaktadır. “Meyir çorbası” veya “Lebeniye” olarak bilinen çorba en çokkullanılanıdır. Bölgemizde yoğurt neredeyse ekmek kadar değerlidir. Yemek kültürümüzünbaşköşesinde yer alan gıdalardan biridir.

Yoğurt aynı zamanda ilaçtır.Başta bağırsak iltihaplanması, bağırsak düzensizlikleri olmak üzere birçokhastalığa iyi geldiği bilinir. 1500 lü yılların ortalarında Fransa kralı BirinciFransuva (françois),yakalandığı bağırsak iltihabı hastalığından (Dizanterihastalığı olduğu söylenir) bir türlü iyileşemediğinden Kanuni SultanSüleyman’dan yardım ister. Kanuni Fransuva’yı tedavi etmesi için bir hekimgönderir. Fransuva’nın hastalığı hakkında biraz bilgi edinen hekim beraberindebir keçi ile gider. Hekim Fransuva’yı muayene edip hastalığının hikâyesinidinledikten sonra beraber götürdüğü keçinin sütünden yoğurt yapıp Fransuva’yayedirir. Bir süre yoğurt yemeye devam eden Fransa kralı kısa süre içindeiyileşip sağlığına kavuşur. Fransuva’nın yoğurt ile iyileştiği birçok tarihkaynaklarında yer alır. 

1919 yılında Barselona’da yaşayanDr. Isaac Carasso’nun o yıllarda baş gösteren bağırsak enfeksiyonu salgınıyaşayan insanlara günde üç öğün birer kâse yoğurt yedirerek kısa sürede tedaviettiği söylenir. Dr. Carosso’nun daha sonra evinin bodrumunda bir mandırakurarak yoğurt imalatına başladığı bilinir.

Yoğurdun insan sağlığı açısındanfaydaları saymakla bitmez. Önemli olan yoğurdun yapılmasından tüketilmesine kadarolan süreçte temizliğinin sağlanması ve korunmasıdır. Yoğurt sütün mayalanmasıile elde edilir. Mayalanma ise bazı faydalı mikropların faaliyeti sonucundagerçekleşir. Halk içinde bir yanlış inanış vardır. Süt yoğurt olduktan sonrazararlı mikrop barındırmaz diye. Oysa Mükemmel bir yiyecek ve aynı zamanda ilaçolan Yoğurt, temiz bir ortamda bulunmazsa diğer yiyeceklerde olduğu gibizararlı mikroplar ile tehlikeli bir hale gelebilir. Faydalı iken zararlı olurveya kirli hale gelebilir. Kirli bir yoğurt asla arzu edilmez. Yoğurdunkirlenmesi,  yoğurdu kirli bir kabıniçine koymak, yoğurt kabını kirli bir bezle veya daha önce pijama, fanila,entari olarak kullanıldıktan sonra bir şekilde yırtılmış ve artık esas amacıiçin kullanılamayacak duruma gelmiş bir kumaş parçası ile örtmek, tozdan vekirden sakındırmamak, içine parmak sokmak gibi durumlarda oluşur.

 Açıkta satılan yoğurtları satın almak isteyen birçokkişi, ekşiliğini test etme amacıyla parmağını (genellikle işaret parmağıkullanılır) koca yoğurt kovasını içine daldırır, çıkarır ve parmağına yapışanyoğurtları ağzına sokar. Tadını tam alamayınca ağzından çıkardığı ıslakparmağını(hemde bazı yoğurt kalıntıları ve daha önce yediği başka yiyeceklerinde kalıntısı üzerinde duruğu halde) tekrar yoğurt kovasına daldırır ve tekrarağzına sokar. Bu işlem defalarca tekrarlanabilir. Yoğurt satan kişi deheyecanla adamın vereceği kararı bekler. Adam biraz düşündükten sonra kararınıverir. Ya vazgeçer, beğenmemiştir, Ya da parmağını bir veya birkaç defa içine koyduğuyoğurttan 1 veya iki kilo alıp gider. Alırsa ne ala, belki parmağını soktuğuyerden kendisine yoğurt verilmiş olurda kovanın geri kalanı kurtulmuş olur. Eğeradam yoğurdu bir bahane ile(çoğu zaman ekşidir bahanesiyle) satın almaktan vazgeçipgiderse içine defalarca parmağını sokup çıkarttığı yoğurt kovası bir başkaparmağını içine sokup tadını test edecek müşteriyi beklemeye başlar. Yoğurtiçine parmağını batıran kişi, yoğurdu kirletmiş olur. Çünkü parmağını yoğurdadaldırmadan hemen önce ağzına, burnuna sokmuş olabilir, parmaklarını saçlarınınarasında dolaştırmış hatta dişlerinin arasında sıkışmış bazı kıymıklarıparmaklarıyla ve özelliklede işaret parmağı ile çıkartmaya çalışmış olabilir,tuvaletten henüz çıkıp da elini yıkamamış olabilir. Zira çarşıda dolaşırkenihtiyacı hâsıl olmuş olup bir caminin tuvaletine girip çıkmış bir adamınellerini camiin tuvaletinde ne kadar temiz yıkayabileceği malumdur. Bütünbunlar olmaz diye bir garanti yoktur. Zahiren ellerin temiz olması veya temizgörünmesi gerçekte temiz olduğu anlamına gelmez. Ellerini mezkûr amaçlar içinkullanıp yoğurt içine daldıran bir kişi yoğurdu kirletmiş olacaktır.

Bazı “açık köy yoğurdu” satankişiler bu tür kirlenmeleri önlemek için sattığı yoğurttan bir kâseye biraznumune koyup, yanına küçük plastik kaşıklar koyduklarını görmek mümkündür.Böylece yoğurdun tadına bakmak isteyen kişiler bir kullanımlık kaşıkla tadınabakıp kaşığı atarlar. Bu şekildeki uygulamaların yaygınlaştırılması gerekir.Yoğurt kirlenmesin diye…

 

Afiyette kalın

samburek@gmail.com

Avatar
Adınız
Yorum Gönder
Kalan Karakter:
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.