Kooperatifin kanuni organlarından biri olan yönetim kurulu, genel kurul tarafından seçilen üyelerden oluşmaktadır. Yönetim kurulu, kanun ve anasözleşme hükümleri çerçevesinde kooperatifin faaliyetlerini yöneten ve kooperatifi temsil eden icra organıdır.
1163 sayılı Kooperatifler Kanunu uyarınca yönetim kurulu üyelerinin seçimi, genel kurulun devredemeyeceği yetkileri arasında sayılmaktadır. Bununla birlikte, yönetim kurulu üyelerinin genel kurul tarafından seçilmiş olması, özellikle kooperatifin dışarıya karşı temsili ve ilzamı bakımından yapılması gereken işlemlerin tamamlandığı anlamına gelmemektedir.
Yönetim kurulu üyelerinin seçilmesinden sonra, anasözleşme hükümleri de dikkate alınarak yönetim kurulunun kendi içinde görev dağılımını yapması gerekir. Bu kapsamda yönetim kurulu başkanı, başkan vekili ve anasözleşmede öngörülmüşse diğer görevler belirlenir. Ayrıca kooperatifin kamu kurum ve kuruluşları, bankalar, gerçek ve tüzel kişiler nezdinde kimler tarafından ve ne şekilde temsil edileceğine ve kooperatif adına düzenlenecek belgelerin kimler tarafından imzalanacağına ilişkin karar alınır.
Kooperatifin temsil şeklinin belirlenmesinde öncelikle ilgili kooperatifin anasözleşmesine bakılması gerekir. İlgili Bakanlıkça yayımlanan örnek anasözleşmelerde, kooperatifin ilzamı için kooperatif unvanı altında temsile yetkili kişilerden ikisinin birlikte imza atması öngörülmektedir. Bu nedenle uygulamada yaygın olarak çift imza esası geçerlidir.
Nitekim 1163 sayılı Kooperatifler Kanunun 59’uncu maddesine göre ise temsile yetkili kişiler, kooperatif adına kooperatifin amacının gerektirdiği bütün hukuki işlemleri yapabilirler.
Görev dağılımı ve temsil yetkisinin belirlenmesinden sonra gerekli ticaret sicili işlemlerinin yapılması gerekir. Kooperatifler Kanunu’nun 61’inci maddesi uyarınca yönetim kurulu, kooperatifi temsile yetkili kılınan kişilerin isimlerini ve imzalarını ticaret siciline bildirir ve temsil yetkisine dayanak oluşturan kararları ticaret sicili müdürlüğünde yetkilendirilmiş personele tasdik ettirir. Böylece kooperatifi kimlerin, hangi usulle ve varsa hangi süreyle temsil edeceğine ilişkin hususlar ticaret sicili kayıtlarına geçirilir.
Tescile tabi temsil ve yönetim kurulu değişiklikleri, ilgili mevzuat çerçevesinde ticaret siciline tescil edilerek Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi’nde ilan edilir. Böylelikle kooperatifin yönetim ve temsil yapısına ilişkin sicile tabi hususlar üçüncü kişilere karşı aleniyet kazanır.
Sonuç olarak, yönetim kurulu üyelerinin genel kurul tarafından seçilmesi, kooperatifin yönetim ve temsil yapısına ilişkin işlemlerin tek başına tamamlandığı anlamına gelmez. Seçimden sonra yönetim kurulunun görev dağılımının yapılması, kooperatifi temsil ve ilzama yetkili kişilerin ve temsil şeklinin anasözleşmeye uygun olarak belirlenmesi ve gerekli tescil ve ilan işlemlerinin yerine getirilmesi önem taşımaktadır.
