Son iki yazımızda, kooperatif genel kurul toplantılarında yapılan seçimler sonucunda yönetim kurulunun değişmesi hâlinde, yeni yönetime teslim edilmesi gereken varlıklar ve bunların teslim süresi hakkında ayrıntılı bilgi vermiştik. Bu yazımızda ise söz konusu teslim yükümlülüğünün yerine getirilmemesi halinde ortaya çıkabilecek cezai sorumluluk üzerinde duracağız.
Kooperatiflerde yönetim kurulları değişse de kooperatifin faaliyetleri ve yükümlülükleri devam eder. Çünkü kooperatifin varlığı, yönetim kurulu üyelerinin görev süreleriyle sınırlı değildir. Yönetim kurulu, kooperatif tüzel kişiliğinin kanunen bulunması zorunlu organlarından biridir. Bu nedenle, kooperatife ait para, mal, defter ve belgelerin yeni yönetime zamanında ve eksiksiz teslim edilmesi büyük önem taşır. Devir teslimin usulüne uygun yapılması, görevi sona eren yönetim kurulu üyelerinin hukuki yükümlülüklerini yerine getirmelerini ve yeni yönetimin görevine sağlıklı bir başlangıç yaparak kooperatif işlerini kesintisiz sürdürmesini sağlar.
Nitekim 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu’nun 62. maddesinin ikinci fıkrasının ikinci cümlesinde;
“Ayrıca görevi sona eren yönetim kurulu üyeleri tarafından sorumlulukları altında bulunan para, mal, defter, belge ve diğer kooperatif varlıklarının seçimlerin yapıldığı genel kurul toplantı tarihinden itibaren üç iş günü içinde tutanakla yeni seçilenlere teslimi zorunludur.”
hükmüne yer verilmiştir.
Bu düzenlemeyle, görevi sona eren yönetim kurulu üyelerine açık bir teslim yükümlülüğü getirilmiştir. Teslimin kapsamı yalnızca kooperatifin parasından veya mallarından ibaret olmayıp, yönetim kurulunun sorumlulukları altında bulunan defterler, belgeler ve diğer kooperatif varlıkları da bu kapsamdadır. Ayrıca teslim işleminin belirtilen süre içinde ve ve bunu ispat edecek bir tutanakla yapılması gerekmektedir.
Peki, görevi sona eren yönetim kurulu üyelerinin bu yükümlülüğe aykırı hareket etmeleri hâlinde herhangi bir yaptırım söz konusu mudur?
Kooperatifler Kanunu’nda belirtilen hükümlere aykırılık hâlinde uygulanacak cezai yaptırımlar, Kanun’un “Cezai sorumluluk” başlıklı Ek 2. maddesinde düzenlenmiştir.
Buna göre, Ek Madde 2’nin birinci fıkrası uyarınca, 62. maddenin ikinci fıkrası uyarınca sorumlulukları altında bulunan para, mal, defter, belge ve diğer kooperatif varlıklarını teslim etmeyen kooperatif ve üst kuruluşlarının yönetim kurulu üyeleri ve memurları üç aydan iki yıla kadar hapis ve elli günden beş yüz güne kadar adli para cezası ile cezalandırılır.
Görüldüğü üzere, devir teslim yükümlülüğünün yerine getirilmemesi cezai yaptırıma bağlanmıştır. Dolayısıyla görevi sona eren yönetim kurulu üyelerinin, seçimlerin yapıldığı genel kurul toplantı tarihinden itibaren en geç üç iş günü içinde, sorumlulukları altındaki kooperatif varlıklarını tutanakla yeni seçilen yönetime teslim etmeleri gerekmektedir.
Teslim işleminin tutanağa bağlanması, hangi varlıkların devredildiğinin belirlenmesi ve sonradan ortaya çıkabilecek uyuşmazlıkların önlenmesi bakımından da önemlidir. Bu nedenle devir teslim sürecinin dikkatle yürütülmesi, teslim edilen para, mal, defter, belge ve diğer varlıkların tutanakta açıkça belirtilmesi eski yönetimin sorumluluğu açısından önemli olacaktır.
