YAŞAMA SANATI

Paylaş

Bu Yazıyı Paylaş

veya linki kopyala

“Yaşamak şakaya gelmez,

Büyük bir ciddiyetle yaşayacaksın

Bir sincap gibi mesela,

Yani, yaşamanın dışında ve ötesinde hiçbir şey beklemeden,

Yani bütün işin gücün yaşamak olacak.”

Yaşamayı büyük bir ciddiyetle ele alırken Nâzım Hikmet aslında bize çok önemli bir şeyi hatırlatır: Hayat ertelenecek kadar uzun, gelişigüzel tüketilecek kadar değersiz değildir. İnsan çalışmalı, üretmeli, sevmeli, umut etmeli, bir başkasının hayatına dokunmalı ve dünyaya karşı sorumluluğunu unutmamalıdır. Ancak bütün bunları yaparken yaşamanın kendisini ihmal etmemelidir. Çünkü insanın en büyük yanılgılarından biri, daha iyi bir hayat kurmaya çalışırken elindeki hayatı yaşamayı unutmasıdır.

İnsanın şu hayatta en çok ihmal ettiği şey, belki de hayatın kendisi. Daha iyi bir yaşam kurmak için çabalarken yaşamayı, mutlu olmak için uğraşırken mutluluğu, bir yerlere yetişmeye çalışırken bulunduğu yerin kıymetini unutuyor. Hep bir şeylerin peşindeyiz. Daha güzel bir ev, daha iyi bir iş, daha fazla para, daha çok başarı, daha fazla takdir… Sanki bütün bunlara sahip olduğumuzda hayatın gerçek tadına varacağız. Oysa insan bazen bütün istediklerine kavuştuğu hâlde içinde tarif edemediği bir eksiklik hissedebilir. Çünkü mesele yalnızca sahip olmak değil, sahip olduklarımızla nasıl bir ilişki kurduğumuzdur.

Peki, insan gerçekten nelerden lezzet alır? Bir sabahın sessizliğinden, pencereden içeri süzülen güneş ışığından, demli bir çayın ilk yudumundan, sevdiği bir insanın sesinden, uzun zamandır görmediği bir dostuyla yaptığı içten bir sohbetten… Bir kitabın satırları arasında kendini bulmaktan, yağmurdan sonra toprağın kokusunu içine çekmekten, bir çocuğun kahkahasına eşlik etmekten, emek verdiği bir işin sonucunu görmekten… Belki de en çok, hiçbir şeyin eksikliğini hissetmeden, yalnızca o anın içinde bulunabilmekten.

Ne var ki insan, çoğu zaman büyük mutlulukların peşinde koşarken küçük mutlulukların yanından geçip gider. 

Psikolog Viktor Frankl, insanın en temel arayışlarından birinin yaşamına anlam bulmak olduğunu söyler. Frankl’a göre insan yalnızca haz peşinde koşan bir varlık değildir; aynı zamanda yaşadıklarına anlam yüklemek, bir amaç uğruna var olmak ve hayatını değerli hissetmek ister. Belki de bu nedenle insanın içindeki boşluk, her zaman sahip olamadıklarından kaynaklanmaz. Bazen sahip olduklarının içinde kendine ait bir anlam bulamamasından kaynaklanır. İnsan, hayatına anlam katabildiği ölçüde derin bir doyuma ulaşır.

Tam da burada mutlulukla haz arasındaki farkı düşünmek gerekir. Haz çoğu zaman anlıktır, mutluluk ise daha derin bir yaşantıdır. Güzel bir yemek yemek haz verebilir ama sevdiklerinle aynı sofraya oturmak çok daha derin bir mutluluk yaratır. Yeni bir eşya almak heyecanlandırabilir, ama birinin hayatına dokunmak, bir yarasına merhem olabilmek insanın ruhunda daha kalıcı bir iz bırakır. Bir yere gitmek güzeldir  fakat gittiğin yerde gerçekten bulunabilmek, anı hissedebilmek çok daha değerlidir.

Pozitif psikolojinin önemli isimlerinden Martin Seligman da iyi oluşu yalnızca olumlu duygularla açıklamaz. Anlam, ilişkiler, başarı ve insanın kendisini değerli bir uğraşın içinde bulması da psikolojik iyi oluşun önemli parçalarıdır. Demek ki insanın ruhunu besleyen şey yalnızca eğlenmek değil; sevmek, üretmek, paylaşmak, öğrenmek ve bir yere ait hissedebilmektir.

Psikolog Mihaly Csikszentmihalyi’nin ortaya koyduğu akış kavramı da bu açıdan oldukça anlamlıdır. İnsan, sevdiği bir işle bütün benliğiyle meşgul olduğunda, zamanın nasıl geçtiğini fark etmediğinde ve yaptığı şeyin içinde kendini kaybettiğinde özel bir doyum yaşar. Bir müzik aleti çalarken, resim yaparken, yazı yazarken, bahçeyle uğraşırken ya da bir konuyu merakla araştırırken… İnsan yalnızca tüketerek değil, üreterek de mutlu olur. Belki de ruhun en büyük ihtiyaçlarından biri, kendisini bir şeyin içinde gerçekleştirebilmektir.

Bir başka mesele de insanın kendisiyle kurduğu ilişkidir. Carl Rogers’ın yaklaşımında kendini kabul etmek, insanın psikolojik gelişiminde önemli bir yere sahiptir. Oysa biz çoğu zaman kendimize karşı en acımasız insanlarız. Sürekli daha başarılı, daha güçlü, daha güzel, daha kusursuz olmak istiyoruz. Başkalarının beklentilerini karşılamak uğruna kendi ihtiyaçlarımızı, arzularımızı ve hatta kim olduğumuzu unutabiliyoruz.

Oysa insanın kendisine de şefkat göstermesi gerekir. Her gün verimli olmak zorunda değiliz. Herkes tarafından sevilmek, her tartışmada haklı çıkmak, her fırsatı değerlendirmek, her zaman güçlü görünmek zorunda değiliz. Bazen yorulmak, bazen durmak, bazen hiçbir şey yapmadan kendimizle baş başa kalmak da yaşamın bir parçasıdır. İnsan, kendisiyle barışmadan hayatla gerçek anlamda barışamıyor.

Üstelik yaşama sanatının önemli bir boyutu da merak duygusunu kaybetmemektir. Yeni bir şey öğrenmek, hiç bilmediğimiz bir sokağa girmek, farklı bir kitabın kapağını açmak, bir müziğin peşinden gitmek, dünyaya hâlâ şaşırabilmek… İnsan merak ettiği sürece zihinsel olarak canlı kalır. Her şeyi bildiğini düşünen, hiçbir şeye şaşırmayan ve yeni deneyimlere kendisini kapatan insanın dünyası giderek daralır. Oysa hayat, keşfedilmeyi bekleyen sayısız güzellikle doludur.

Bir de başkalarının hayatlarına bakarak kendi hayatımızın değerini ölçme alışkanlığımız var. Özellikle günümüzde herkesin mutluluğuna, başarısına, seyahatlerine ve sahip olduklarına tanıklık ediyoruz. Başkalarının hayatlarının en güzel karelerini kendi hayatımızın en sıradan günleriyle karşılaştırıyoruz. Sonra da kendimize yetemediğimizi düşünüyoruz. Oysa hiçbir hayat yalnızca görünenlerden ibaret değildir. Herkesin kendi içinde taşıdığı bir yük, aşmaya çalıştığı bir eşik, kimseye anlatamadığı bir hikâye vardır.

Belki de insanın öğrenmesi gereken en önemli şeylerden biri, kendi hayatının kıymetini başkasının hayatına bakarak belirlememektir.

Elbette yaşamak her zaman güzel manzaralardan, kahkahalardan ve huzurlu sabahlardan ibaret değil. Kayıplar var, hastalıklar var, hayal kırıklıkları, ayrılıklar ve insanın içinden hiçbir şey yapmak gelmeyen günler var. Yaşamayı sevmek, bütün bunları inkâr etmek ya da her koşulda mutlu görünmek değildir. Bazen ağlarken de hayata tutunabilmek, bazen yeniden başlayacak gücü kendinde bulabilmek, bazen de yalnızca yarına ulaşabilmektir. Yaşama sanatı, hayatın zorluklarını ortadan kaldırmak değil, zorlukların içinde de yaşama sevincine tutunabilmektir.

Belki de olgunlaşmak, hayatın bize her istediğimizi vermeyeceğini anlamak ama yine de ona küsmemeyi öğrenmektir. Belki de bütün mesele, kendimize şu soruyu sorabilmekte: Biz gerçekten yaşıyor muyuz, yoksa yalnızca hayatın gerekliliklerini yerine mi getiriyoruz?

En son ne zaman bir manzarayı acele etmeden seyrettik? Ne zaman birini gerçekten dinledik? Ne zaman bir şeyi yalnızca sevdiğimiz için yaptık? Ne zaman bir kahkahayı içimizden geldiği gibi attık? Ne zaman kendimize, hiçbir yere yetişmek zorunda olmadığımızı söyledik?

Yaşama sanatı, her şeyin güzel olduğu bir hayat kurmak değil güzel olmayan şeylerin arasında da güzelliği görebilmeyi öğrenmektir.

Kendinize nazik davranmayı unutmayın! 

 

YAŞAMA SANATI

İptal

UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Daha fazla gösterilecek yazı bulunamadı!

Tekrar deneyiniz.