KOOPERATİF KEFALETLİ KREDİ SİSTEMİ

1. Kooperatif kefaletiyle kredi nedir?
Kooperatif kefaletiyle kredi; devlet tarafından esnaf ve sanatkârların desteklenmesi amacıyla tahsis edilen kredi kaynaklarının, Türkiye Halk Bankası A.Ş. aracılığıyla ve Esnaf ve Sanatkârlar Kredi ve Kefalet Kooperatiflerinin (ESKKK) kefaletiyle kullandırılmasıdır.
2. Bu sistemde kooperatifin görevi nedir?
Kooperatifler, ortakları lehine bankaya kefil olmakta; kredinin doğrudan kaynağını sağlamamakta, yalnızca kredi kullandırımı için teminat ve kefalet görevi üstlenmektedir.
3. Krediler neden piyasa faizinin altında kullandırılmaktadır?
Esnaf ve sanatkârların faaliyetlerini sürdürebilmeleri ve finansmana piyasa koşullarının altında bir maliyetle erişebilmeleri amacıyla devlet tarafından destek sağlanmaktadır. Bu kapsamda, Esnaf ve Sanatkârlar Kredi ve Kefalet Kooperatifleri aracılığıyla kullandırılan kredilerde faiz indirimi uygulanmakta; indirimli faiz oranı ile ticari kredi faizleri arasındaki fark Devlet Hazinesi tarafından karşılanmaktadır. Faiz oranları, Cumhurbaşkanı Kararları doğrultusunda belirlenmekte ve uygulamaya konulmaktadır.
4. Kooperatif kefaletiyle kredi kullanabilmek için kooperatife ortak olmak zorunlu mudur?
Evet. Kooperatif kefaletiyle kredi kullanabilmek için ilgili ESKKK’ye ortak olmak zorunludur. Ortak olmayan kişiler kooperatif kefaletiyle verilen bu kredilerden yararlanamaz.
5. Kooperatife ortak olabilmek için hangi şartlar aranır?
Kooperatife ortak olabilmek için aşağıdaki şartların tamamının sağlanması gerekir:
•    Medeni hakları kullanma ehliyetine sahip gerçek kişi olmak,
•    5362 sayılı Kanun kapsamında bir meslek odasına kayıtlı esnaf veya sanatkâr olmak,
•    İş veya ikamet yerinin kooperatifin çalışma bölgesi içinde bulunması,
•    Başka bir ESKKK’ye ortak olmamak,
•    Kooperatif personeli olmamak.
6. Ortak olduktan hemen sonra kredi başvurusu yapılabilir mi?
Hayır. Kredi başvurusu yapılabilmesi için en az 3 aylık faaliyet süresinin tamamlanmış olması, diğer bir ifadeyle en az 3 aydır vergi mükellefi olunması gerekmektedir.
7. Kooperatif kefaletiyle hangi kredi türleri kullanılabilir?
Kooperatif kefaletiyle; işletme kredisi, usta girişimci kredisi, yatırım destek kredisi, genç girişimci kredisi ile kaybolmaya yüz tutan meslekler kredisi olmak üzere çeşitli kredi türleri kullanılabilmektedir.
8. İşletme Kredisi hangi şartlarla kullandırılmaktadır ve faiz oranı nedir?
İşletme kredisi; azami 48 ay vadeli, 1, 3 veya 6 aylık ödeme seçenekleriyle ve kooperatifin risk grubuna göre 500.000 TL, 600.000 TL, 700.000 TL, 850.000 TL veya 1.000.000 TL azami limitler dâhilinde kullandırılmaktadır. Bu kredi için yıllık faiz oranı %25 olup, 5 Ocak 2026 tarihinden itibaren %20 olarak uygulanacaktır.
9. Kredi başvurusu nasıl yapılır?
Ortak, Kredi ve Kefalet Talep Formunu doldurarak kredi talebini yazılı olarak kooperatife bildirir. Başvuru, kooperatif tarafından incelenerek ilk kredibilite değerlendirmesi yapılır.
10. Kooperatif kredi talebini nasıl değerlendirir?
Kooperatif; ortağın beyanlarını ve dosyasında yer alan güncel belgeleri esas alarak, gerek görülmesi hâlinde işyerinde yoklama da yapmak suretiyle bir istihbarat raporu veya bülteni düzenler. Bu şekilde ortağın ekonomik ve mali durumu araştırılır. Değerlendirmenin olumlu olması hâlinde, yönetim kurulu tarafından kefalet haddi tespit edilir.
11. Kooperatif ek teminat isteyebilir mi?
Evet. Kooperatif, ortağın ödeme gücüne göre şahsi ve/veya ayni teminat talep edebilir. Şahsi kefalet hâlinde kefil, borçtan müşterek ve müteselsilen sorumlu olur.
12. Banka tarafından ayrıca inceleme yapılır mı?
Evet. Banka tarafından, kredi talep eden ile varsa kefillerin çek, senet ve kredi kayıtları ile kredibilite durumları incelenmekte; ayrıca kooperatifin bankada bloke edilen fonlarının kefalet için yeterli olup olmadığı değerlendirilmektedir.
13. Kredi sözleşmeleri kimler tarafından imzalanır?
Kredi sözleşmeleri; kredi borçlusu, varsa kefiller ve kooperatifi temsil ve ilzama yetkili kişiler tarafından birlikte imzalanmaktadır.
14. Kredi tutarı ne zaman ortağın hesabına aktarılır?
Teminat ve sözleşme işlemleri tamamlandıktan ve banka tarafından gerekli kesintiler yapıldıktan sonra kredi tutarı ortağın banka hesabına aktarılır.
15. Kredi kullandırımı sırasında hangi kesintiler yapılır?
Kredi kullandırımı sırasında masraf karşılığı, üst kuruluş katılım payı, risk fonu, bloke sermaye ve banka komisyonu gibi çeşitli kesintiler uygulanmaktadır.
16. Kredinin geri ödemesi nasıl yapılır ve elden yapılan ödemeler geçerli midir?
Kredi borçlusu, kredi taksitlerini düzenlenen ödeme planına uygun şekilde doğrudan banka şubesine ödemekle yükümlüdür. Kooperatif yöneticilerine veya personeline elden yapılan ödemeler, banka tarafından ortağın kredi hesabına yatırılmadıkça kredi taksiti ödenmiş sayılmaz.
17. Kredi kapatıldığında bloke edilen sermaye iade edilir mi?
Evet. Kredi borcu tamamen ödendiğinde, kredi kullandırımı sırasında kesilen ve bankada bloke edilen sermaye tutarı banka tarafından ortağa iade edilir.
Sonuç olarak; devlet faizi sübvanse eder, banka finansmanı sağlar, kooperatif kefalet verir, esnaf ise üzerine düşen sorumluluğu yerine getirir. Esnafın krediyi vadesinde ödememesi, kendisi açısından ciddi mali külfetlere yol açabileceği gibi, zincirin diğer halkalarını da olumsuz etkiler. Bu nedenle, kredi talebinin geri ödenebilir bir tutarda belirlenmesi ve kullanılan kredinin mesleğin gelişimine katkı sağlayacak şekilde rasyonel ve amacına uygun kullanılması büyük önem taşımaktadır.