Şanlıurfalı şair ve araştırmacı Bekir Urfalı, geçmiş Urfa yaşamına dair kaleme aldığı yazısında alışverişten taziye kültürüne kadar birçok alanda değişen toplumsal yapıyı anlattı.
Urfalı, eski dönemdeki saygı, ölçü ve komşuluk ilişkilerine vurgu yaparak “Fakirdik belki ama gururluyduk” ifadeleriyle dikkat çekti.
Eskiden alışveriş kültüründen taziye adabına kadar birçok konuda insanların daha duyarlı, ölçülü ve saygılı olduğunu ifade eden Urfalı, geçmişte çarşıya sepetle gidildiğini, manavların müşterilerini tanıdığını ve ihtiyaçlara göre hazırlık yaptığını anlattı.
Poşetlerin olmadığı dönemlerde sebzelerin sepetlerde taşındığını belirten Urfalı, mahalle kültürünün güçlü olduğunu ve eşek hamallarının bile hangi yükün hangi eve gideceğini bildiğini söyledi.
“PARAYI ULU ORTA ÇIKARMAK, GÖSTERMEK GÖRGÜSÜZLÜK- AYIP SAYILIRDI”
Bekir Urfalı, geçmişte insanların maddi durumlarını gösteriş konusu yapmadığını belirterek, para verirken bile mahremiyete dikkat edildiğini şu sözlerle aktardı:
“Birisi alış-veriş yapıp para verileceği vakit veya birine para bozmak gerektiğinde, parayı cebinden çıkaran kişi, karşısındakine doğru çıkarmaz, az yan tarafına döner, parayı saklayarak çıkarıp verirdi. Parayı ulu orta çıkarmak, göstermek görgüsüzlük- ayıp sayılırdı… Eskiden,Cenazesi olanın taziyesine gidilir, ölenin yakınlarının acısı paylaşılırdı. Hatır sayıp geldikleri için de gelenlere mırra ikram edilirdi. Kahveye gitmiş gibi hemen önüne çay koyulmaz, çayını karıştıranların kaşık sesleri ve muhabbetleri okunan fatihaları bastırmazdı. Aşır okuyan da eline mikrofon alıp sahneye çıkmış gibi şov yapmazdı.
Öğlen vaktinde, yemek saatinde taziyeye gidilmezdi. Cenaze sahiplerinin dinlenmelerine, yemek yemelerine, namaz kılmalarına fırsat verilirdi.”
“O ZAMANLAR ELBİSELERİMİZ YAMALIYDI, FAKİRDİK BELKİ AMMA GURURLUYDUK”
Eski Urfa insanının saygılı, ölçülü ve başkasının hukukunu gözeten kişiler olduğunu belirten Urfalı, geçmiş yıllara duyduğu özlemi şu sözlerle ifade etti:
“Eskiden, her şeyi enine-boyuna düşünen, yapacağı işi tartıp-ölçüp öyle yapan, sözünü düşünüp söyleyen halden anlayan, sevip-sayan, sınırlarını bilen, başkasının hukukunu gözeten, toplumda yalnız kendisinin yaşamadığını bilen güzel insanlar yaşardı bu şehirde.
O zamanlar elbiselerimiz yamalıydı, fakirdik belki amma gururluyduk, gençlerimiz yırtık pantolonlar moda diye giymiyor, genç kızlarımız göbeği dışarıda dolaşmıyordu daha…”
NOT: Haberde kullanılan görseller, şair ve araştırmacı Bekir Urfalı’nın kaleme aldığı yazıdan alınmıştır.
0 Yorum