Şanlıurfa dahil Türkiye genelinde kuru soğan fiyatlarında yaşanan olağanüstü artış, hem tüketiciyi hem de piyasaları hareketlendirdi. Henüz birkaç ay önce tarlada ücretsiz dağıtılan kuru soğanın kilogram fiyatı, Şanlıurfa’daki bazı marketlerde 70 TL sınırına dayandı. Fiyat krizine müdahale eden Ticaret Bakanlığı ise gümrük vergisini geçici olarak yüzde 5’e düşürerek ithalatın önünü açtı.
BİR AYDA YÜZDE 300’Ü AŞAN ZAM
Yaklaşık bir ay öncesine kadar kilogramı 15 lira seviyesinde alıcı bulan kuru soğan, kısa sürede adeta cep yakmaya başladı. Şanlıurfa’da hal pazarında 35 TL’ye kadar yükselen ürünün fiyatı, semt pazarlarında 50-60 TL, bazı yerel ve zincir marketlerde ise 70 TL’yi gördü. Bu ani yükseliş, dar gelirli vatandaşların mutfak bütçesini ciddi şekilde sarsmaya başladı.
TİCARET BAKANLIĞINDAN İTHALAT HAMLESİ
Fiyatlardaki önlenemeyen tırmanış ve iç piyasadaki arz sıkıntısı üzerine Ticaret Bakanlığı hızlı bir adım attı. Piyasa dengesini yeniden tesis etmek amacıyla kuru soğan ithalatında uygulanan gümrük vergisi, 31 Ağustos tarihine kadar geçici bir kararla yüzde 5’e indirildi. Bu hamleyle, yurt içindeki yeni hasat dönemi tamamen devreye girene kadar ithal ürünlerle piyasanın rahatlatılması hedefleniyor.
ÜRETİM DARALDI, ADANA’YI SEL VURDU
Sektör temsilcileri ve uzmanlar, fiyat patlamasının arkasında birden fazla etkenin yattığına dikkat çekiyor. Son iki sezondur soğandan beklediği kazancı elde edemeyen çiftçilerin farklı alternatiflere yönelmesi ekim alanlarını daralttı. Sezonun ilk hasat merkezi olan Adana’da meydana gelen sel felaketi verimi ciddi oranda düşürdü. Depolardaki mevcut stokların da tükenmesiyle birlikte piyasada büyük bir arz boşluğu oluştu.
UMUT POLATLI VE KONYA HASADINDA
Kuru soğanda fiyatların yeniden makul seviyelere çekilebilmesi için gözler yeni hasat bölgelerine çevrildi. Karacabey ve Amasya’da hasat hareketliliği başlarken, asıl büyük rahatlamanın ağustos ortasında başlaması bekleniyor. Türkiye’nin en önemli soğan ambarlarından olan Ankara’nın Polatlı ilçesi ile Konya’da gerçekleştirilecek yoğun hasatla birlikte piyasaya bol miktarda ürün sürülecek ve fiyatlar yeniden dengelenecek.
DÜN BEDAVAYDI, BUGÜN EL YAKIYOR
Mevcut tablo, geçtiğimiz aylarda yaşanan bolluk manzarasını da akıllara getirdi. Sadece birkaç ay önce, Mayıs ayında Adana’da hasat sonrası tarlada kalan tonlarca soğan vatandaşlar tarafından ücretsiz olarak toplanmıştı. Aydın’ın İncirliova ilçesinde de hayırseverlerin çuvallarla bedava soğan dağıttığı günler geride kalırken, o dönem tarlada bırakılan ürünün bugün market raflarında 70 liradan satılması tarım piyasasındaki dengesizliği bir kez daha gözler önüne serdi.
Kaynak: AHMET HAKKI AK
0 Yorum