İbra, kelime anlamı itibarıyla “aklama” anlamına gelmektedir. Kooperatifler açısından ise ibra; yönetim kurulu ve denetim kurulunun, görevleri kapsamında gerçekleştirdikleri faaliyet ve işlemlerin genel kurul tarafından uygun bulunarak aklanmaları anlamına gelmektedir.
Nitekim 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu’nun 42. maddesinde genel kurulun yetkileri sayılmış olup, bu maddenin ikinci fıkrasının 4. bendinde yönetim ve denetim kurullarını ibra etme yetkisi genel kurula verilmiştir. Söz konusu yetki genel kurulun devir ve terk edemeyeceği yetkileri arasında sayılmaktadır. Dolayısıyla, yönetici ve denetçilerin ibrasına sadece genel kurulca karar verilebilecektir.
Bununla birlikte, aynı Kanun’un “Oya katılamayacaklar” başlıklı 50. maddesinde önemli bir sınırlama getirilmiştir. Buna göre:
• Kooperatif işlerinin görülmesine herhangi bir şekilde katılmış olan kişiler, yönetim kurulunun ibrasına ilişkin oylamalara katılamazlar.
• Bu hüküm denetçiler hakkında uygulanmaz.
• Ayrıca, ortaklardan hiçbiri kendisi, eşi veya alt-üst soyu ile kooperatif arasında şahsi bir iş veya davaya ilişkin görüşmelerde oy kullanamaz.
İbrada Oy Kullanamayacak Kişiler
Genel kurul toplantılarında, yönetim ve denetim kurullarının ibrasının görüşüldüğü gündem maddelerinde aşağıdaki kişiler oy kullanamaz:
• Yönetim kurulu üyeleri (kendi ibralarında)
• Denetim kurulu üyeleri (kendi ibralarında)
• Aynı zamanda ortak olan kooperatif müdürü
• Ortak sıfatını taşıyan kooperatif çalışanları
• Kooperatif işlerinin yürütülmesine herhangi bir şekilde katılmış olan kişiler(örneğin: müteahhit, temsilci, satıcı, alıcı vb.)
Bu kapsamda, yöneticiler ve denetçiler kendi ibralarına ilişkin oylamalarda oy kullanamazlar.
Diğer taraftan, ibra kararı basit toplantı ve karar yetersayılarına tabi olup, toplantı nisabının sağlanması koşuluyla oylama sırasındaki mevcudun yarıdan fazlasının oyu ile karar verilir.
Uygulamada Dikkat Edilmesi Gereken Hususlar
Genel kurul uygulamalarında;
• Divan heyeti ve katılım sağlamışlarsa Bakanlık temsilcileri, bu yasağa özellikle dikkat etmelidir.
• Yönetim ve denetim kurulu üyelerinin kendi ibralarına ilişkin oylamaya katılmamaları fiilen sağlanmalıdır.
• Bu durumun ispatı açısından, genel kurul tutanağında açık bir şekilde yer verilmelidir.
Bu çerçevede, tutanaklara şu hususun yazılması uygun olacaktır: “Yönetim ve denetim kurulu üyeleri, kendi ibralarına ilişkin oylamaya katılmamıştır”
