Şanlıurfa ve çevresinde 20. yüzyılın ortalarına dek önemli bir Yahudi nüfusu bulunuyordu. Ancak ekonomik sıkıntılar, siyasi karışıklıklar ve güvenlik kaygılarından dolayı kentten göç ettiler.
YAHUDİLERİN ŞANLIURFA’DAN GÖÇÜ
Tarihi kayıtlara göre ilk kitlesel göç 1896’da başladı; bazı aileler önce Halep’e, ardından Filistin’e göç etti. 1940’lı yıllarda şehirdeki Yahudi nüfusu hızla azalmaya başladı; özellikle 1947’de yaşanan toplumsal olaylar göçleri hızlandırdı.
1948’de İsrail Devleti’nin kurulmasıyla toplu göçler arttı ve 1950’lerde zirveye ulaştı. Bu süreçte Şanlıurfa’daki sinagoglar kapandı, cemaatin düzenli ibadet hayatı sona erdi. 1960’lı yıllarda ise şehirde Yahudi varlığı neredeyse tamamen sona erdi. Bazı aileler İsrail’e, bazıları ise Avrupa ülkelerine yerleşti.
KUDÜS’TE “URFALİM”LER
Özellikle Şanlıurfa’dan ayrılıp aileleriyle birlikte Batı Kudüs ve İsrail’in diğer bölgelerine yerleşen yahudiler, bugün “Urfalim” olarak anılıyor.
“URFALILAR CEMAATİ SİNAGOGU”
Göç eden Urfalı Yahudiler, Kudüs’te kendi cemaatlerini oluşturarak ibadet ve sosyal yaşam alanları kurdu. Batı Kudüs’te Urfalim tarafından açılan sinagog, halk arasında “Urfa Havrası” olarak biliniyor. Sinagogun kapısında İbranice “Urfalılar Cemaati Sinagogu” ifadesi yer alırken, ana girişteki taşta “Talmud ve Tevrat Sinagogu yazmakta.
Kaynaklar, İsrail’de Şanlıurfa kökenli birkaç yüz Urfalim ailesinin yaşadığını tahmin ediyor; göç edenlerin çoğu başlangıçta Batı Kudüs’e yerleşmiş ve zamanla İsrail’in farklı kentlerine dağılmış durumda.
0 Yorum