kaynak olarak ekleyin
Şanlıurfa’nın eğitim tarihinde dikkat çeken başarı öykülerinden biri, 1902 yılında görme engelli öğrenciler için kurulan okul ve bu okulun öncülerinden Mayrie Harutunyan’ın yaşamında saklı.
Küçük yaşta anne ve babasını kaybeden, eğitim alarak öğretmenlik mesleğine adım atan Harutunyan, görme yetisini tamamen kaybetmesine rağmen eğitimden kopmadı ve kendisi gibi görme engelli insanların eğitim alabilmesi için çalıştı.
Selahattin Güler’in aktardığı tarihi bilgilere göre, 19. yüzyılın sonlarında Urfa’da görme engelli bireylerin eğitim alması ve meslek edinmesi oldukça güçtü.
Dönemin sınırlı imkânlarına rağmen Harutunyan’ın öncülük ettiği çalışma, görme engelli öğrencilerin okuma yazma öğrenmesine ve günlük yaşam becerileri kazanmasına imkân sağladı.
GÖRME YETİSİNİ KAYBETTİ, EĞİTİMDEN VAZGEÇMEDİ
Küçük yaşta anne ve babasını kaybeden Mayrie Harutunyan, bir gözündeki görme sorunu nedeniyle çocukluğundan itibaren zorluklarla karşılaştı. Buna rağmen eğitimini sürdürerek 1893 yılında Maraş’taki Merkezi Türkiye Kız Koleji’nden mezun oldu. Adana ve Adapazarı’nda öğretmenlik yapan Harutunyan, 1898 yılında Urfa’ya geldi.
Ancak 1899 yazında gözünde meydana gelen ciddi iltihaplanma sonucunda kalan görme yetisini de kaybetti. Tamamen görme engelli hâle gelen Harutunyan’ın öğretmenlik hayatının sona erdiği düşünülebilirdi. Fakat o, bu durumu eğitim çalışmalarından vazgeçmek için bir neden olarak görmedi.
İNGİLTERE’DE EĞİTİM ALDI
Urfa’da görev yapan Amerikalı misyoner Corinna Shattuck, Harutunyan’ın eğitim hayatına yeniden devam edebilmesi için destek sağladı. Harutunyan, bu destekle İngiltere’deki Royal Normal School for the Blind adlı eğitim kurumuna gönderildi.
Yaklaşık 19 ay boyunca görme engellilerin eğitimi, özel öğretim yöntemleri ve yardımcı eğitim araçları konusunda öğrenim gören Harutunyan, 1902 yılında Urfa’ya döndü. Artık hedefi, kendi şehrinde görme engelli öğrencilerin eğitim alabileceği bir okulun kurulmasına katkı sağlamaktı.
URFA’DA İKİ ODALI KÖRLER OKULU
Mayrie Harutunyan ve Corinna Shattuck’un girişimleriyle 1902 yılında Urfa’da görme engelli öğrenciler için bir okul açıldı. İki odadan oluşan okulda derslik ve yatakhane aynı alanlarda bulunuyordu.
İlk yıllarda yaklaşık 15 öğrencinin eğitim gördüğü okulda okuma, yazma ve matematik dersleri verildi. Zamanla eğitim programı genişletilerek Ermenice, Türkçe, İngilizce, tarih, coğrafya, fizyoloji ve aritmetik dersleri de programa eklendi. Müzik eğitimi de okulun önemli bölümlerinden biri oldu.
Harutunyan’ın çalışmalarından biri de İngiltere’de öğrendiği Braille alfabesini Ermeniceye uyarlamasıydı. Kabartma noktalardan oluşan bu sistem sayesinde görme engelli öğrenciler, harfleri parmaklarıyla hissederek okuyup yazabiliyordu.
ÖĞRENCİLERE MESLEK VE GÜNLÜK YAŞAM BECERİLERİ DE ÖĞRETİLDİ
Okulda yalnızca akademik eğitim verilmedi. Öğrenciler örgü, dikiş, nakış, hasır örme ve kamıştan sandalye ya da tabure yapımı gibi el becerileri de öğrendi. Kız öğrenciler için yemek hazırlama, servis yapma ve çamaşır işleri gibi günlük yaşam becerilerine yönelik eğitimler de düzenlendi.
Bu çalışmalarla görme engelli öğrencilerin kendi ayakları üzerinde durabilmesi, meslek edinmesi ve toplumsal hayata daha bağımsız şekilde katılması amaçlandı.
URFA’DA BAŞLAYAN EĞİTİM DİĞER ŞEHİRLERE DE YAYILDI
Urfa’daki okulun etkisi zamanla şehir dışına da ulaştı. Aktarılan bilgilere göre, 1907 yılında okuldan mezun olan bir öğrenci Maraş’a dönerek burada bir körler okulu açtı. Urfa’da yetişen öğrencilerin Antep, Adana ve Haçin’de (bugünkü Saimbeyli) benzer eğitim girişimlerine katkıda bulunduğu da belirtiliyor.
Mayrie Harutunyan’ın hikâyesi, kendi yaşadığı zorluğu başkalarının hayatını değiştirecek bir çabaya dönüştürmesiyle Urfa’nın eğitim tarihinde dikkat çeken örneklerden biri olarak öne çıkıyor.
0 Yorum